Polish English German Russian
mapa atrakcji

Węgierska Górka

Zwiększ / zmniejsz:
Węgierska Górka - Fort "Wędrowiec"
Węgierska Górka - Fort "Waligóra"
Zwiększ / zmniejsz:
Węgierska Górka - Fort "Wędrowiec"
Węgierska Górka - Fort "Waligóra"

Lokalizacja

Lokalizacja

Państwo: Polska
Województwo: śląskie
Powiat: żywiecki
Miejscowość: Węgierska Górka
GPS - Fort "Waligóra" N 49° 36' 18.83" E 19° 06' 11.21"
GPS - Fort "Wąwóz" N 49° 35' 42.60" E 19° 07' 38.89"
GPS - Fort "Wędrowiec" N 49° 35' 52.82" E 19° 07' 15.29"
GPS - Fort "Włóczęga" N 49° 36' 13.61" E 19° 06' 16.48"
GPS - Fort "Wyrwidąb" N 49° 35' 48.98" E 19° 08' 01.38"

Rygiel obronny "Węgierska Górka" rozciąga się w zwężeniu doliny rzeki Soły i obramowany jest stromoopadającymi wzniesieniami Baraniej Gór (1220 m .n.p.m), Glinne (1026 m n.p.m.), Mała Barania (659 m n.p.m.) od strony zachodniej i wzgórzami Romanka (1366 m n.p.m.), Lipowska (1324 m n.p.m.), Prusów (1010 m n.p.m.) od strony wschodniej.

Zwiedzanie

Zwiedzanie

Do miejscowości Węgierska Górka można w sposób swobodny dostać się drogą kołową S69 z Żywca lub też można skrorzystać z bezpośrednich połączeń kolejowych z Katowic do Węgierskiej Górki (pociągi relacji Katowice - Zwardoń).

Fort "Waligóra"
Znajdując się w centrum Węgierskiej Górki kierujemy się ulicą Zieloną w kierunku Zwardonia. Po pokonaniu mostu na rzece Żabnica skręcamy w prawo ul. Kazimierza Czarkowskiego i po przejściu przez Sołę skręcamy w prawo ul. Trakt Cesarski. Idziemy Traktem Cesarskim około 400 m po czym skręcamy w lewo pod górę podążając czerwonym szlakiem. Po przejściu około 300 m z lewej strony znajdziemy fort "Waligóra".

Fort "Wąwóz"
Znajdując się w centrum Węgierskiej Górki kierujemy się ul. Zieloną w kierunku Zwardonia i skręcamy w kierunku Żabnicy ul. Obrońców Węgierskiej Górki. Po przebyciu około 700 m z prawej strony w płaskim terenie mijamy doskonale widoczny fort "Wędrowiec". Udajemy się dalej ul. Obrońców Węgierskiej Górki w kierunku Żabnicy. Po przebyciu około 500 m przed przystankiem PKS znajduje się z lewej strony wąska uliczka, która prowadzi pod górkę i przekształca sięw zwykłą polną drogę. Udajemy się nią i po około 200 - 300 metrach skręcamy słabo widoczną ścieżką w prawo. Po przejściu 150 metrów ukaże nam się fort "Wąwóz".

Fort "Wędrowiec"
Znajdując się w centrum Węgierskiej Górki kierujemy się ul. Zieloną w kierunku Zwardonia i skręcamy w kierunku Żabnicy ul. Obrońców Węgierskiej Górki. Po przebyciu około 700 m z prawej strony w płaskim terenie znajduje się doskonale widoczny fort "Wędrowiec".

Schron "Wędrowiec" udostępniony jest zwiedzającym jako Izba Pamięci. To muzeum poświęcone budowlom fortyfikacyjnym z 1939 roku oraz działaniom wojennym, jakie miały miejsce w pierwszych dniach II wojny światowej. Ekspozycję można oglądać w okresie IV - IX.

W miesiącach od października do kwietnia  schron jest czynny: od poniedziałku do piątku od godz. 10.00 - 15.00, po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

W okresie wakacji tj. lipiec - wrzesień schron czynny jest:

  • poniedziałek - piątkek:  10.00 - 17.00,
  • sobota, niedziela: 10.00 - 15.00.

Kontakt: Tel: (033) 864-21-87, (0-33) 864-02-09, e-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., gg: 177 55 56, Skype: piturwg
Bilety wstępu:

  • dorośli - 2,00 zł
  • dzieci i młodzież ucząca się - 1,00 zł
Źródło: http://www.wegierska-gorka.opg.pl/szczegoly.php?4231

Fort "Włóczęga"
Znajdując się w centrum Węgierskiej Górki kierujemy się ul. Zieloną w kierunku Zwardonia. Po pokonaniu mostu na rzece Żabnica, skręcamy w prawo ul. Kazimierza Czarkowskiego i po przejściu przez Sołę skręcamy w prawo ul. Trakt Cesarski. Idziemy Traktem Cesarskim około 400 m, po czym skręcamy w lewo pod górę (czerwony szlak). Po przejściu około 300 m z lewej strony znajdziemy fort "Waligóra". Idąc w dół od fortu Waligóra (około 300 m) odnajdziemy duży, biały dom jednorodzinny z czerwonym dachem. Dom ten został postawiony na forcie "Włóczęga". Widoczne są fundamenty domu, które w rzeczywistości są fortem "Włóczęga".
Fort ten znajduje się na prywatnej posesji i jego zwiedzanie jest właściwie niemożliwe.


Fort "Wyrwidąb"
Znajdując się w centrum Węgierskiej Górki kierujemy się ul. Zieloną w kierunku Zwardonia i skręcamy w kierunku Żabnicy ul. Obrońców Węgierskiej Górki. Po przebyciu około 700 m z prawej strony w płaskim terenie mijamy doskonale widoczny fort "Wędrowiec". Udajemy się dalej ul. Obrońców Węgierskiej Górki w kierunku Żabnicy. Po przebyciu około 500 m przed przystankiem PKS znajduje się z lewej strony wąska uliczka, która prowadzi pod górkę i przekształca się w polną drogę. Udajemy się nią na szczyt wzgórza i dalej na przeciwległe zbocze, gdzie z prawej strony dróżki znajdziemy fort "Wyrwidąb", a przy nim ławeczki ze stolikiem z doskonałym punktem widokowym na malownicze okolice Węgierskiej Górki.


Schrony znajdujące się na terenie Węgierskiej Górki z pewnością można zwiedzić w jeden dzień (nawet poruszając się wyłącznie pieszo). Jednak ze względu na fakt, że schrony znajdują się w bardzo urokliwej okolicy, z licznymi szlakami turystycznymi (jak chociażby Główny Szlak Beskidzki im. K. Sosnowskiego na Baranią Górę czy szlaki na Schroniska PTTK "Na Hali Boraczej" i "Na Hali Rysianka"), polecamy wypoczynek w tej okolicy na znacznie dłuższy czas. Również okoliczne miejscowości bogate są w liczne atrakcje turystyczne. Baza noclegowa w Węgierskiej Górce jest na tyle różnorodna, że możemy wybierać w licznych pensjonatach, ośrodkach wczasowych i kwaterach prywatnych. Dla bardziej wymagających polecamy Hotel Spa zlokalizowany w Szczyrku - zapewnia niezwykle komfortową, miłą i elegancką obsługę w najwyższym standardzie.
Również miłośnicy "dwóch kółek" znajdą w Węgierskiej Górce i okolicach coś dla siebie. Można skorzystać z łagodniejszych szlaków turystycznych dla uprawiania kolarstwa górskiego lub też wziąć udział w organizowanych co jakiś czas rajdach rowerowych, o zróżnicowanym stopniu trudności. Zachęcamy do aktywnego spędzania wolnego czasu.

Dane techniczne

Dane techniczne


Fort "Waligóra"

Schemat Fortu Waligóra w Węgierskiej Górce
Schemat Fortu Waligóra w Węgierskiej Górce

Fort artyleryjski położony na zboczu wzgórza na wysokości 868 m n.p.m., na lewym brzegu rzeki Soły.

Dowódca: por. art. Leopold Galocz

Stan osobowy: 20 strzelców i kanonierów

Uzbrojenie: 2 działa 76,2 mm wz. 02, 1 ckm wz. 30.

Źródło: Suchanek S., ?Forty Węgierskiej Górki?, Węgierska Górka 2009



Fort "Wąwóz"

Fort położony na stoku wzgórza Bukowina (613 m n.p.m.) w kierunku Żabnicy.
Brak wentylacji, oświetlenia, wodociągu, łączności. Posiada wyjście zapasowe, wyrzutnie rakiet oświetlających, zrzutnie granatów i rury do sygnalizacji optycznej.
Dowódca: ppor. rez. Antoni Chludziński.
Stan osobowy: 1 oficer, 16 podoficerów i szeregowych.
Uzbrojenie: 1 działko ppanc. 37 mm, 3 ckm, 1 rkm.

Schemat Fortu Wąwóz w Węgierskiej Górce
Schemat Fortu Wąwóz w Węgierskiej Górce
Źródło: Suchanek S., ?Forty Węgierskiej Górki?, Węgierska Górka 2009



Fort "Wędrowiec"

Fort centralny położony na wschód od toru kolejowego w kierunku Żabnicy (ok. 600 m) na równinie pod wzgórzem Bukowina (613 m n.p.m.).
Dowódca: sierż. Stanisław Raczyński
Stan osobowy: 1 oficer, 19 podoficerów i szeregowych.
Uzbrojenie: 1 działko ppanc. 37 mm Boforsa, 3 ckm Browning, 1 rkm Browning oraz broń strzelecka.

Schemat Fortu Wędrowiec w Węgierskiej Górce
Schemat Fortu Wędrowiec w Węgierskiej Górce
Źródło: Suchanek S., ?Forty Węgierskiej Górki?, Węgierska Górka 2009



Fort "Włóczęga"

Schemat fortu Włóczęga w Węgierskiej Górce
Fort bojowy położony na lewym brzegu rzeki Soły (868 m n.p.m.).
Dowódca: ppor. rez. Marian Małkowski.
Stan osobowy: 1 oficer, 16 podoficerów i szeregowych.
Uzbrojenie: 1 działko ppanc. 37 mm, 3 ckm, 1 rkm.
Źródło: Suchanek S., ?Forty Węgierskiej Górki?, Węgierska Górka 2009

 


Fort "Wyrwidąb"

Fort bojowy położony pod szczytem wzgórza Bukowina (613 m n.p.m.) od strony Cięciny Górnej.
Stan osobowy (planowany): 1 oficer, 13 podoficerów i szeregowych.

Schemat Fortu Wyrwidąb w Węgierskiej Górce
Schemat Fortu Wyrwidąb w Węgierskiej Górce
Źródło: Suchanek S., ?Forty Węgierskiej Górki?, Węgierska Górka 2009

Historia

 Historia

Pozycja ryglowa "Węgierska Górka" została wybudowana latem 1939 roku. Decyzja o budowie schronów w rejonie Węgierskiej Górce i Korbielowa zapadłą 24 czerwca 1939 roku. Już w lipcu wyłonione w przetargu firmy budowlane z Warszawy i Krakowa rozpoczęły pośpieszną budowę schronów, która trwała aż do wybuchu wojny.

W budowie fortyfikacji pomagała miejscowa ludność oraz Junackie Hufce Pracy w sile około 620 junaków. Do wybuchu wojny zdążono wybudować jedynie 5 z 16-tu planowanych schronów: Waligóra, Wąwóz, Wędrowiec, Włóczęga i Wyrwidąb (nie brał udziału w walkach). Jednakże schrony te nie były w pełni ukończone: brakowało kopuł pancernych, wentylacji, łączności, agregatu prądotwórczego i innego wyposażenia.

Usytuowanie umocnień fortyfikacyjnych w Węgierskiej Górce

Rysunek 1. Usytuowanie umocnień fortyfikacyjnych w Węgierskiej Górce

Źródło: Suchanek S., ?Forty Węgierskiej Górki?, Węgierska Górka 2009

Zadaniem tej pozycji miało być uniemożliwienie przedostania się nieprzyjaciela z kierunku Czadca - Zwardoń oraz z przełączy Jabłonkowskiej. W miejscu wybudowania schronów w Węgierskiej Górce przebiegały trzy linie komunikacyjne biegnące równoległe do biegu rzeki Soły. Była to linia kolejowa Żywiec - Zwardoń oraz dwie trasy kołowe, droga Żywiec - Milówka - Rajcza, biegnąca po wschodniej stronie rzeki oraz tzw. Trakt Cesarski z Żywca do Ustronia przez Przełęcz Koniakowską po zachodniej Soły.

W dniach 2 - 3 września wspierał obronę batalionu KOP "Berezwecz" (około 900 żołnierzy, d-ca mjr Kazimierz Czarkowski) i pozostałych schronów odpierając ataki niemieckiej 7 Dywizji Piechoty (18 tys. żołnierzy). Straty polskie poniesione w wyniku walk o Węgierską Górkę to 11 zabitych i około 20 rannych, natomiast straty niemieckie to około 200 zabitych i 300 rannych.

Obrona Węgierskiej Górki przeszła do historii walk obronnych września 1939 roku jako tzw. "Westerplatte Południa".

Oto relacja niemieckiego reportera z walk niemieckich saperów z fortem "Włączęga": "Wspaniale strzela nasza artyleria. Każdy granat trafiał w szturmowany przez nas blok-hauz. Po kilku godzinach nie wiadomo po raz który już prowadzonego bombardowania pojawiły się pierwsze szczeliny w betonie. Myślimy, że te chłopy poddadzą się. Ruszamy. Nic podobnego - już otworzyli do nas ogień. A więc znowu częstujemy ich granatami. Trudno o większą porcję. Znowu huraganowy ogień artylerii, spowijający blok-hauz chmurami dymu oraz ogień karabinów maszynowych. W pewnym momencie ogień artylerii ustaje zastąpiony przez detonacje granatów ręcznych i ładunków materiałów wybuchowych, którym towarzyszą strzały karabinowe, pistoletowe i broń maszynowa."

Dowódca 151 Kompanii Fortecznej "Węgierska Górka, ppłk w stanie spoczynku Tadeusz Semik - kawaler srebrnego krzyża Virtuti Militari, w przemówieniu pod fortem "Wędrowiec" dnia 6 września 1970 roku, powiedział m.in.: "Niech mi będzie wolno jako d-cy Komp. Fort. "Węgierska Górka", wyrazić podziw i pochwałę dzielności i ofiarności w boju żołnierzom mojej kompanii, przede wszystkim tych którzy polegli, tym co odnieśli rany, a także pozostałym. Kompania Forteczna była przypadkowym zlepkiem żołnierzy zebranych z różnych baonów Korpusów Ochrony Pogranicza (KOP) i Obrony Narodowej (ON), którzy przeważnie nie znali się wzajemnie. Walczyli w tragicznie niezdatnych do obrony, niewykończonych fortach, otoczeni, głodni i zdani tylko na swą dzielność, bez nadziei nie tylko na zwycięstwo, ale i honorowe wycofanie się. Bili się dzielnie, ofiarnie, z determinacją, a zarówno w boju jak i w niewoli zachowali się z godnością i honorem Żołnierza Polskiego".

Gen. mjr Egon Ott, dowódca 7 Dywizji Piechoty Wehrmachtu tak powiedział: "Obrońcy ufortyfikowanej pozycji "Węgierska Górka" zasługują na najwyższy żołnierski szacunek. Nasza forpoczta chciała ją zdobyć z marszu i niepotrzebnie wielokrotnie szturmowała ponosząc wysokie straty. Zorganizowaliśmy ciągłe natarcie z udziałem artylerii i lotnictwa. Polacy jednak trwali dalej na swych straconych posterunkach odgryzając się jeszcze. Poddali się właściwie po wyczerpaniu wszelkich możliwości obrony, mając uszkodzone działa, amunicję na wyczerpaniu, niemal wszyscy odnieśli rany. Rozmawiałem potem z ich dowódcą, polskim kapitanem, to wzór żołnierza dla każdej armii. Na moje pytanie, dlaczego się tak uporczywie bronił wiedząc, że nie ma szans, sąsiednie forty padły, a on wciąż trwał. Sam ranny, odpowiedział po prostu, a jak mogłem postąpić inaczej Panie Generale? Nie był to odosobniony przykład waleczności Polaków, z którą spotkałem się podczas wrześniowej kampanii. Bój o Węgierską Górkę rozpoczęty 02.09.1939 roku o godz. 14 trwał przez całą noc i cały następny dzień, którym była niedziela 3 września."

Źródło:

  • Suchanek S., ?Forty Węgierskiej Górki?, Węgierska Górka 2009
  • Zarwański M., Suchanek S., Suchanek P., ?Obrońcy Węgierskiej Górki?, Interfon 2003

Galeria

Galeria

Fort "Waligóra"
fot. Grzegorz Marszałek (2009-05-01)



Fort "Wąwóz" fot. Grzegorz Marszałek (2009-05-01)


Fort "Wędrowiec"
fot. Grzegorz Marszałek (2009-05-01)


Fort "Włóczęga"


Fort "Wyrwidąb"
fot. Grzegorz Marszałek (2009-05-01)

Literatura

Literatura
  1. Suchanek Stanisław, ?Forty Węgierskiej Górki?, Węgierska Górka 2009
  2. Zarwański M., Suchanek S., Suchanek P., ?Obrońcy Węgierskiej Górki?, Interfon 2003
  3. Suchanek Stanisław, "Węgierska Górka - Westerplatte Południa.", Interfon 2003
  4. Sadowski Jerzy, Suchanek Piotr, "Fortyfikacje Węgierskiej Górki.", Interfon

Reklama

Reklama W Odtur

Partnerzy